Theo cử nhân vật lý trị liệu Phạm Văn Thạnh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, mổ u đại tràng thường là ca phẫu thuật lớn. Sau mổ, người bệnh đau nhiều, gặp khó khăn khi vận động và đi lại. Biến chứng thường gặp đối với bệnh nhân là viêm phổi và tắc ruột. Do đó người bệnh được chỉ định tập vật lý trị liệu trước và sau mổ để ngừa các biến chứng viêm phổi, xẹp phổi, tắc ruột, loại bỏ đàm nhớt, đồng thời gia tăng chức năng hô hấp, tuần hoàn. Vận lý trị liệu còn giúp duy trì và gia tăng tầm vận động của các khớp, tăng sự gắng sức, sức bền, nhờ vậy giảm số ngày nằm viện cũng như chi phí điều trị. 

Cử nhân Thạnh hướng dẫn một số bài tập vật lý trị liệu cần thiết cho bệnh nhân sau mổ u đại tràng như sau:

Thở ngực

Thở ngực.

Người bệnh nằm ngửa hoặc ngồi, một  tay để trên ngực. Bắt đầu hít vào chậm bằng mũi, phình ngực lên sau đó thổi ra bằng miệng giống như huýt sáo rồi xẹp ngực xuống. Mỗi đợt tập từ 10 đến 20 lần, thực hiện từ 3 đến 4 đợt mỗi ngày.

Thở bụng (thở cơ hoành)

Thở bụng.

Tương tự như tư thế thở ngực, chỉ khác là người bệnh nằm và để một tay trên bụng. Bắt đầu hít vào chậm bằng mũi, phình bụng lên, sau đó thổi ra bằng miệng giống như huýt sáo rồi xẹp bụng xuống. Mỗi đợt tập từ 10 đến 20 lần, thực hiện từ 3 đến 4 đợt mỗi ngày.

Thở kết hợp vận động 2 tay

Thở kết hợp vận động 2 tay ở tư thế nằm.

Tư thế ngồi.

Người bệnh nằm ngửa hoặc ngồi, đan 2 tay vào nhau. Bắt đầu hít vào chậm bằng mũi, nâng 2 tay lên, sau đó thổi ra bằng miệng giống như huýt sáo rồi hạ 2 tay xuống. Mỗi đợt tập lặp lại từ 10 đến 20 lần, thực hiện từ 3 đến 4 đợt mỗi ngày.

Thở ở tư thế nằm nghiêng

Bệnh nhân nằm nghiêng sang trái, có thể kê thêm gối dưới bụng để tăng sự giãn nở vùng phổi phải. Bắt đầu hít vào chậm bằng mũi, nâng tay phải lên, sau đó thổi ra bằng miệng giống như huýt sáo rồi hạ tay xuống. Mỗi đợt tập lặp lại từ 10 đến 20 lần, sau đó đổi sang tư thế nằm nghiêng bên phải và tập tương tự. Thực hiện từ 3 đến 4 đợt mỗi ngày.

Thở kết hợp vận động 2 chân

Bệnh nhân nằm ngửa, thả lỏng 2 tay và 2 chân. Bắt đầu hít vào bằng mũi kết hợp co chân trái lên. Sau đó thở ra bằng miệng và hạ chân xuống. Tiếp theo, đổi qua chân phải và làm tương tự. Mỗi đợt tập lặp lại từ 10 đến 20 lần, thực hiện từ 3 đến 4 đợt mỗi ngày.

Thở kết hợp bắc cầu

Bệnh nhân nằm ngửa co 2 chân, hít vào bằng mũi và nhấc mông lên, sau đó thở ra bằng miệng và hạ mông xuống. Mỗi đợt tập lặp lại từ 10 đến 20 lần, thực hiện từ 3 đến 4 đợt mỗi ngày.

Thở với dụng cụ tập thở

Thở với dụng cụ.

Người tập nằm ngửa hoặc ngồi. Ngậm đầu ống vào miệng như hình vẽ trên. Hít vào qua ống một hơi thật dài và chậm, cố gắng giữ hơi thở càng lâu càng tốt. Tùy vào thể trạng của người bệnh, nhân viên vật lý trị liệu sẽ hướng dẫn điều chỉnh thể tích khí bao nhiêu là phù hợp. Sau đó thở ra bình thường. Mỗi lần lặp lại từ 5 đến 6 hơi thở. Một đợt tập từ 4 đến 5 lần. Mỗi ngày từ 3 đến 4 đợt.

Tập ho

Cách thứ nhất: Bệnh nhân ngồi, hai tay ôm cố định vùng mổ, hít sâu bằng mũi, nín thở trong 3 giây, sau đó ho mạnh ra.

Cách thứ hai: Người bệnh ngồi, 2 tay ôm cố định vùng mổ, thổi ra bằng miệng đến hết hơi, sau đó ho mạnh ra.

Lưu ý: Nên điều chỉnh tư thế trong suốt quá trình tập luyện. 

Câu lạc bộ Bệnh nhân mở lỗ thông ra da phối hợp với khoa Ngoại Tiêu hóa Bệnh viện ĐH Y Dược TP HCM tư vấn miễn phí cho bệnh nhân mang hậu môn nhân tạo và có lỗ mở ra da trước khi phẫu thuật, trong lúc nằm viện và xuất viện. Chương trình diễn ra vào sáng chủ nhật 6/12 tại giảng đường A, lầu 4 số 215 Hồng Bàng, phường 11, quận 5. Đăng ký: (08) 5405 1010-3952 5353 (giờ hành chính).

Trần Ngoan[email protected]